Mẹo về Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ Mới Nhất

Bạn đang tìm kiếm từ khóa Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ được Update vào lúc : 2022-07-29 23:30:23 . Với phương châm chia sẻ Kinh Nghiệm về trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết Mới Nhất. Nếu sau khi Read tài liệu vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại phản hồi ở cuối bài để Ad lý giải và hướng dẫn lại nha.

Những người không theo tôn giáo nào, hoàn toàn có thể họ không đọc kinh, cầu nguyện, không đến cơ sở thờ tự tôn giáo hành lễ, nhưng đã là người Việt có lẽ rằng ai cũng thiết lập bàn thờ cúng gia tiên trong nhà để thờ ông bà, bố mẹ, cụ kỵ tổ tiên. Đó là những sinh hoạt tôn giáo và tín ngưỡng. Mặt khác, khi trong nhà gặp hoạn nạn, thường thường người ta đi xem bói để tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng kỳ lạ đó. Đây sẽ là biểu lộ của hoạt động và sinh hoạt giải trí mê tín dị đoan dị đoan. Tuy nhiên, cho tới nay, có lẽ rằng có một bộ phận dân cư không nhỏ vẫn chưa phân biệt được sự giống nhau và rất khác nhau giữa sinh hoạt tôn giáo với tín ngưỡng, giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan dị đoan. Trong bài này, chúng tôi xin làm rõ sự giống nhau và rất khác nhau đó, đồng thời tìm ra quan hệ giữa tôn giáo với tín ngưỡng, giữa tôn giáo, tín ngưỡng với mê tín dị đoan dị đoan, nhằm mục đích giúp bạn đọc phân biệt rõ hơn về ba quy mô sinh hoạt tâm linh này.

1. Sự giống nhau và rất khác nhau giữa tôn giáo và tín ngưỡng

1.1. Sự giống nhau giữa tôn giáo và tín ngưỡng

Một là, những người dân dân có tôn giáo (Phật giáo, Thiên chúa giáo, đạo Tin lành,…) và có sinh hoạt tín ngưỡng dân gian (tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, tín ngưỡng thờ Thành hoàng, tín ngưỡng thờ Mẫu,…) đều tin vào những điều mà tôn giáo đó và nhiều chủng quy mô tín ngưỡng đó truyền dạy, tuy nhiên họ không hề được trông thấy Chúa Trời, đức Phật hay cụ kỵ tổ tiên hiện hình ra bằng xương bằng thịt và cũng không được nghe bằng chính giọng nói của những đấng rất linh đó.

Sự giống nhau thứ hai giữa tôn giáo và tín ngưỡng là những tín điều của tôn giáo và tín ngưỡng đều phải có tác dụng kiểm soát và điều chỉnh hành vi ứng xử Một trong những thành viên với nhau, giữa thành viên với xã hội, với hiệp hội, xử lý và xử lý tốt những quan hệ trong mái ấm gia đình trên cơ sở giáo lý tôn giáo và noi theo tấm gương sáng của những đấng bậc được tôn thờ trong những tôn giáo, nhiều chủng quy mô tín ngưỡng đó.

1.2. Sự rất khác nhau giữa tôn giáo và tín ngưỡng

Một là, nếu tôn giáo phải có đủ 4 yếu tố cấu thành, đó là: giáo chủ, giáo lý, giáo luật và tín đồ, thì nhiều chủng quy mô tín ngưỡng dân gian không còn 4 yếu tố đó. Giáo chủ là người sáng lập ra tôn giáo ấy (Thích ca Mâu ni sáng lập ra đạo Phật, đức chúa Giê su sáng lập ra đạo Công giáo, nhà tiên tri Mô ha mét sáng lập ra đạo Hồi,…); giáo lý là những lời dạy của đức giáo chủ riêng với tín đồ; giáo luật là những điều luật do giáo hội soạn thảo và phát hành để duy trì nếp sống đạo trong tôn giáo đó; tín đồ là những người dân tự nguyện theo tôn giáo đó[1].

Hai là, nếu riêng với tín đồ tôn giáo, một người, trong thuở nào điểm rõ ràng, chỉ hoàn toàn có thể có một tôn giáo thì một người dân hoàn toàn có thể đồng thời sinh hoạt ở nhiều tín ngưỡng rất khác nhau. Chẳng hạn, người đàn ông vừa có tín ngưỡng thờ cụ kỵ tổ tiên, nhưng ngày mùng Một và Rằm âm lịch hàng tháng, ông ta còn ra đình lễ Thánh. Cũng tương tự như vậy, một người đàn bà vừa có tín ngưỡng thờ ông bà cha mẹ, nhưng ngày mùng Một và Rằm âm lịch hàng tháng còn ra miếu, ra chùa làm lễ Mẫu,…

Ba là, nếu những tôn giáo đều phải có khối mạng lưới hệ thống tầm cỡ khá đầy đủ, đồ sộ thì nhiều chủng quy mô tín ngưỡng chỉ có một số trong những bài văn tế (riêng với tín ngưỡng thờ thành hoàng), bài khấn (riêng với tín ngưỡng thờ tổ tiên và thờ Mẫu). Hệ thống tầm cỡ của tôn giáo là những bộ kinh, luật, luận rất đồ sộ của Phật giáo; là bộ “Kinh thánh” và “Giáo luật” của đạo Công giáo; là bộ kinh “Qur’an” của Hồi giáo,… Còn những cuốn “Gia phả” của những dòng họ và những bài hát chầu văn mà những người dân cung văn hát trong những miếu thờ Mẫu không phải là tầm cỡ.

Bốn là, nếu những tôn giáo đều phải có những giáo sĩ hành đạo chuyên nghiệp và theo nghề suốt đời, thì trong những sinh hoạt tín ngưỡng dân gian không còn ai thao tác này một cách chuyên nghiệp cả. Các tăng sĩ Phật giáo và những giáo sĩ đạo Công giáo đề là những người dân thao tác chuyên nghiệp và hành đạo suốt đời (hoàn toàn có thể có một vài ngoại lệ, nhưng số này chiếm tỷ suất rất ít). Còn trước kia, những ông Đám của làng có một năm ra đình thao tác thờ Thánh, tiếp theo này lại trở về quê hương làm những việc làm khác, và như vậy không phải là người thao tác thờ Thánh chuyên nghiệp.

2. Sự giống nhau và rất khác nhau giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan dị đoan

2.1. Sự giống nhau giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan dị đoan

Giống như sự giống nhau giữa tôn giáo với tín ngưỡng dân gian, tức là đều tin vào những điều mà mắt mình không trông rõ, tai mình không nghe thấy thân hình và giọng nói của đấng thiêng liêng và của đối tượng người dùng thờ cúng; hạ là, những tín điều của tín ngững dân gian và mê tín dị đoan dị đoan đều phải có tác dụng kiểm soát và điều chỉnh hành vi ứng xử giữa con người với con người, giữa con người với xã hội, với hiệp hội, kiểm soát và điều chỉnh hành vi ứng xử trong mái ấm gia đình trên cơ sở những tín điều mà người ta tin theo và noi theo tấm gương sáng của những đấng bậc và những đối tượng người dùng tôn thờ trong nhiều chủng quy mô tín ngưỡng và trong mê tín dị đoan dị đoan.

2.2.Sự rất khác nhau giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan dị đoan

Một là, xét về mục tiêu, nếu sinh hoạt tín ngưỡng có mục tiêu là thể hiện nhu yếu của đời sống tinh thần, đời sống tâm linh thì người hoạt động và sinh hoạt giải trí mê tín dị đoan dị đoan lấy mục tiêu kiếm tiền là chính. Người hoạt động và sinh hoạt giải trí trong nghành nghề này chỉ thao tác với những người tiêu dùng khi có tiền.

Hai là, nếu trong nghành nghề sinh hoạt tín ngưỡng không còn ai thao tác chuyên nghiệp hay bán chuyên nghiệp, thì những người dân hoạt động và sinh hoạt giải trí mê tín dị đoan dị đoan hầu hết là hoạt động và sinh hoạt giải trí bán chuyên nghiệp hoặc chuyên nghiệp. Nhiều người sống và thiết kế xây dựng cơ nghiệp bằng nghề này.

Ba là, nếu sinh hoạt tín ngưỡng có cơ sở thờ tự riêng (đình, từ đường, miếu,…) thì những người dân hoạt động và sinh hoạt giải trí mê tín dị đoan dị đoan thường phải tận dụng một không khí nào đó của những cơ sở thờ tự của tín ngưỡng dân gian để hành nghề hoặc hành nghề tại tư gia.

Bốn là, nếu những người dân dân có sinh hoạt tín ngưỡng thường sinh hoạt định kỳ tại cơ sở thờ tự (ngày mùng Một, ngày Rằm âm lịch hàng tháng ra đình làm lễ Thánh; thường niên đến ngày giỗ bố mẹ ông bà, phải làm giỗ,…) thì những người dân hoạt động và sinh hoạt giải trí mê tín dị đoan dị đoan hoạt động và sinh hoạt giải trí không định kỳ, vì người đi xem bói chỉ gặp thầy bói khi trong nhà có việc không bình thường xẩy ra (mất của, chết đuối, ốm đau, hỏa hoạn,…), còn thông thường, có lẽ rằng họ chẳng gặp thầy bói làm gì.

Năm là, nếu sinh hoạt tín ngưỡng được pháp lý bảo vệ, được xã hội thừa nhận thì hoạt động và sinh hoạt giải trí mê tín dị đoan dị đoan bị xã hội lên án, không đống ý.

3. Mối quan hệ giữa tôn giáo, tín ngưỡng và mê tín dị đoan dị đoan

Như trên đã trình diễn, giữa tôn giáo và tín ngưỡng; giữa tín ngưỡng với mê tín dị đoan dị đoan có một số trong những điểm khác lạ nhưng cũng luôn có thể có một số trong những điểm tương đương. Chính từ những điểm tương đương này khiến chúng có quan hệ với nhau. Mối quan hệ đó thể hiện ở những phương diện sau:

Trước hết, những nhà truyền giáo của những tôn giáo phải nhờ vào tín ngưỡng bản địa để tuyên truyền và thể hiện đức tin tôn giáo của tớ. Về phía hiệp hội có đời sống tín ngưỡng cũng học hỏi được một số trong những điểm thích hợp của một số trong những tôn giáo về nghi thức hành lễ, về phẩm phục, về kiểu cách bài trí nơi thờ tự,…

Hai là, riêng với hoạt động và sinh hoạt giải trí mê tín dị đoan dị đoan, do không còn cơ sở thờ tự chính thức, những người dân hành nghề đã mượn cơ sở thờ tự của tôn giáo (hầu hết là của Phật giáo) và cơ sở thờ tự của tín ngưỡng dân gian để hành nghề. Cũng do hành nghề tại những cơ sở thờ tự tôn giáo và tín ngưỡng dân gian mà trong một mức độ nào đó, “độ tin cậy” của tớ riêng với những người tiêu dùng hoàn toàn có thể được nâng cao

Ba là, một số trong những tôn giáo và tín ngưỡng dân gian (tín ngưỡng thờ Mẫu, tín ngưỡng thờ Thành hoàng) nhờ vào sự thiếu hiểu biết của người dân đã sử dụng một số trong những thủ thuật của nghề mê tín dị đoan dị đoan để tăng thêm sự huyền bí của một số trong những lễ thức ngoài tôn giáo và tín ngưỡng (ví dụ điển hình, lễ thức xin âm khí và dương khí, rút thẻ,…) mà tôn giáo, tín ngưỡng nào đó vay mượn. Mặt khác, người hành nghề mê tín dị đoan dị đoan cũng học được ở những pháp sư Phật giáo một số trong những thế tay bắt quyết để họ hành nghề trừ tà ma,…

Bốn là, những người dân hành nghề mê tín dị đoan dị đoan hoạt động và sinh hoạt giải trí tại những cơ sở thờ tự tôn giáo và cơ sở thờ tự tín ngưỡng dân gian sẽ thuận tiện và đơn thuần và giản dị tiếp cận được với số đông người tiêu dùng, và như vậy, nguồn lợi mà người ta thu được sẽ nhiều hơn nữa.

Tóm lại, tôn giáo, tín ngưỡng dân gian và mê tín dị đoan dị đoan có những điểm giống và rất khác nhau và chúng có quan hệ qua lại với nhau. Mối quan hệ này được tạo ra bởi những người dân trực tiếp hoạt động và sinh hoạt giải trí trên những nghành đó. Phân biệt được sự giống nhau, rất khác nhau và quan hệ giữa chúng sẽ hỗ trợ toàn bộ chúng ta có cơ sở để góp thêm phần phát huy mặt tích cực của tôn giáo, tín ngưỡng và khắc phục mặt xấu đi của của chúng.

[1] Căn cứ theo tiêu chuẩn là một tôn giáo phải có đủ 4 yếu tố này, thì theo chúng tôi, tín ngưỡng thờ Mẫu ở Việt Nam không phải là một tôn giáo (đạo) như có học giả đã chủ trương mà nó chỉ là một loại tín ngưỡng của người Việt. Cũng tương tự như vậy, tín ngường thờ cụ kỵ tổ tiên ở việt nam cũng chỉ là một quy mô tín ngưỡng chứ không phải là “Đạo Ông bà” như có học giả người Pháp đã xác lập vào thời kỳ trước năm 1945.

Theo Ban Tôn giáo Chính phủ

    Nhà thơ Inrasara Gửi cho BBC từ Sài Gòn

Vương quốc Champa được xây dựng năm 192, kéo dãn từ Mũi Hoành Sơn – sông Đinh cho tới Bà Rịa – Vũng Tàu.

Chụp lại hình ảnh,

Nhiều đền đài Champa còn ở Mỹ Sơn, tỉnh Quảng Nam

Từ thế kỉ XI, qua những cuộc Nam tiến của Đại Việt, biên giới lui dần về phương Nam rồi mất hẳn vào năm 1832, khi cuộc khởi nghĩa ở đầu cuối của Thak Wa bị vua Minh Mạng dẹp tan.

Suốt quy trình lịch sử ấy, người Cham lưu lạc qua nhiều vùng đất rất khác nhau, để tạo thành hiệp hội riêng với những khác lạ nhất định về văn hóa truyền thống và ngôn từ.

Giai đoạn 986-988, khi Lưu Kỳ Tông làm vua đất Champa, bộ phận Cham chạy qua Hải Nam – Trung Quốc sinh sống.

Năm 1044, nhà Lý bắt 5.000 tù binh Cham ra Bắc; 25 năm tiếp theo, số lượng tù nhân Cham ra Bắc lên đến mức 50.000 người; họ lập thành những làng riêng và tồn tại thời hạn khá dài.

Đến thời Po Rome (1627-1651), một bộ phận lớn Cham vượt đại dương qua sống ở Kelantan – Malaysia; sau này 1975, 5 vạn người Cham chạy trốn cuộc thảm sát của Pôn Pốt qua Mã Lai sinh sống, và không còn ý quay trở lại Campuchia (G. Moussay).

Thế kỉ XVIII, người Cham chạy loạn qua Thái Lan, hiện thuộc khu Ban Khrua, Bangkok, khoảng chừng 5.000 người. Ở Campuchia, vào năm 1692, 5.000 mái ấm gia đình Cham từ Pangdurangga di cư qua, ở vùng đất tốt dọc sông Mekong, tiếp theo này còn mấy đợt di dân khác nữa. Hiện nay, ngoài 22 làng còn theo tôn giáo Bà-ni, toàn bộ đều là Muslim. Cuối thế kỉ XX, người Cham ở Campuchia thay đổi họ tên thành Khmer Islam.

Riêng ở Việt Nam có tầm khoảng chừng gần 20 vạn người Cham sinh sống.

Bộ phận Cham Hroi hình thành khi vào 1471, Lê Thánh Tông chiếm Đồ Bàn, người Cham chạy lên vùng trung du Bình Định, Phú Yên, sống cộng cư với dân tộc bản địa Bana. Cộng đồng Cham ở đây theo tín ngưỡng dân gian; dân số lúc bấy giờ xấp xỉ 30.000 người.

Thế kỉ XVIII, Cham từ Pandurangga đi vào Nam trụ lại Tây Ninh và An Giang; tiếp theo đó ít lâu do bên Campuchia có biến, một số trong những từ Campuchia trở lại An Giang. Giữa thế kỉ XX, một bộ phận vào Sài Gòn, để nửa cuối thế kỉ XX, hàng trăm mái ấm gia đình ra Long Khánh sinh sống. Người Cham ở những tỉnh này theo Islam, tức là Hồi giáo chính thống, với mức chừng 50.000 tín đồ.

Nhưng hoàn toàn có thể nói rằng người Cham ở Việt Nam triệu tập nhiều nhất ở Ninh Thuận và Bình Thuận với số dân 110.000 người. Đại không ít người Cham ở Ninh Thuận và Bình Thuận theo hai tôn giáo đó đó là Ấn giáo và Hồi giáo Bà-ni. Đông nhất là hiệp hội Cham Ấn giáo còn gọi là Cham Ahier với 68.000 người; Hồi giáo Bà-ni là Islam được Cham hóa để trở thành thứ tôn giáo dân tộc bản địa rất độc lạ với 38.000 tín đồ; số ít còn sót lại theo Hồi giáo chính thống được truyền vào Ninh Thuận vào thập niên 60 cùng vài tôn giáo mới gia nhập mới gần đây như Công giáo, Tin Lành.

Tôn giáo Cham là tôn giáo mở. Nhập địa Champa vài thế kỉ và xác lập vị thế của tớ vào thế kỉ 14, Islam xung đột với hiệp hội và tổ chức triển khai xã hội Cham Ấn giáo kéo dãn suốt hai thế kỉ, mãi đến thời Po Rome (1627-1651), tôn giáo này mới được biến cải thành Hồi giáo Bà-ni.

Ở đây năm cột trụ làm ra nền tảng đức tin Hồi giáo, là: Chahadah: đức tin không còn Chúa Trời nào khác ngoài Allah, Salat: cầu nguyện 5 lần một ngày, Zakat: bố thí, Sawm: nhịn ăn tháng Ramadan, Hadj: hành hương thánh địa Mecca, đều không hề được người Cham Bà-ni tuân thủ.

Người Cham Bà-ni cạnh bên đức tin vào Allah, họ còn thờ cả thần Mưa, Biển, Núi… và cúng tổ tiên; họ không hề nhớ đến việc hành hương Mecca; còn việc cầu nguyện mỗi ngày hay ăn chay vào tháng Chín và bố thí chỉ được thực thi vào mùa Ramưwan và chỉ dành riêng cho giới tu sĩ; còn ở ngoài đời, người Cham Bà-ni biến tháng chay tịnh thành ngày lễ: Bbơng Muk Kei, dân gian gọi là Ăn “tết” Bà-ni. Cuối cùng, ảnh hưởng chính sách mẫu hệ khiến người Cham Bà-ni chú trọng lễ karơh dành riêng cho nữ hơn katat của nam; còn đám cưới hay đám tang thì hoàn toàn theo họ mẹ.

Với Islam là vậy, riêng với Cham Ấn giáo, người Cham Bà-ni có sự hòa hợp rất đặc biệt quan trọng. Ở đây, ông bà Cham đã tạo ra hệ phái Mưdwơn để phục vụ lễ bái cho toàn bộ đôi bên. Trong vài lễ tục mang tính chất chất mái ấm gia đình hay dòng tộc, người ta thấy cấp Acar vào làng Cham Ấn giáo cúng tế. Khi có lễ nghi mang tính chất chất khu vực như Pakap Haluw Kraung, giáo sĩ cả hai bên Cham Ấn giáo lẫn Cham Bà-ni cùng phối hợp thực thi.

Dân tộc Cham là dân cư của vương quốc Champa cổ, nhưng rất khác những dân tộc bản địa thiểu số khác ở Việt Nam, đại không ít người Cham sống ở vùng đồng bằng theo từng cty palei (làng), sống xen cư và cộng cư với những người Việt. Dù có bộ phận nhỏ marketing thương mại lẻ hay làm công chức Nhà nước, người Cham làm ruộng nước là chính, đặc biệt quan trọng người Cham ở Ninh Thuận hiện tồn tại ba làng nghề nổi tiếng, là: làng gốm Bàu Trúc, làng thổ cẩm Chakleng và làng Phước Nhơn chuyên nghề thuốc nam.

Ngay từ thế kỉ thứ 4, dân tộc bản địa Cham đã có chữ viết. Đó là thứ chữ vay mượn từ Ấn Độ qua nhiều biến thái để trở thành chữ Cham ngày này, tiếng Cham gọi là Akhar thrah. Người ta hoàn toàn có thể tìm thấy những văn bản gồm văn học, lịch sử, truyền thuyết, những lễ nghi tôn giáo và nhiều tư liệu giá trị khác được thể hiện bằng chữ viết này trên nhiều chủng loại lá buông hay giấy bản.

Trước 1975, những bậc có chữ nghĩa trong xã hội Cham tìm đủ mọi cách viết, in (ronéo) sách giáo khoa bằng Akhar thrah để phổ cập chữ ông bà vào những trường học và trong dân. Đất nước thống nhất, Ban Biên soạn sách chữ Chăm xây dựng năm 1978 chuyên biên soạn và theo dõi việc dạy và học chữ Cham ở những trường Tiểu học có người Cham sinh sống.

Cộng đồng Cham sản sinh thật nhiều lễ hội, trong số đó Rija Nưgar là to nhiều hơn hết. Đây là lễ được tổ chức triển khai vào thời điểm đầu xuân mới Cham lịch (khoảng chừng tháng bốn Dương lịch), mang ý nghĩa tống khỏi làng cái xấu xa nhơ nhớp của năm cũ, đón cái tốt lành vào làng nhân năm mới tết đến.

Lễ Rija Praung thực thi từ 3-7 ngày đêm sẽ là lễ trả nợ lớn số 1, là tập đại thành những điệu múa, bài tụng ca cùng nghi thức liên quan. Lễ Tạ ơn hay Tẩy oan dù thực thi đơn sơ hơn, vẫn mang ý nghĩa lớn về mặt xã hội.

Sau cùng lễ hội Kate trình làng vào thời điểm đầu tháng Bảy Cham lịch được dân gian xem như một thứ Tết của người Cham, ở đó hầu hết làng Cham tổ chức triển khai lên tháp dự vào cuộc hành hương trang trọng và nhiều sắc tố.

Kate, hành hương lên đất Tháp, con người Cham được trao ra qua lối ăn mặc, tiếng nói hay điệu múa. Thế nhưng nhắc tới Cham không thể không nói tới tháp Chàm. Tháp Chàm cô độc, tự tôn xuất hiện suốt dải đất miền Trung Việt Nam. Trong số đó Thánh địa Mỹ Sơn được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa – Lịch sử toàn thế giới.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng và cách dùng từ của tác giả.

    Nội dung không còn

    promo.headlines.shortHeadline

    4523

    Review Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ ?

    Bạn vừa Read tài liệu Với Một số hướng dẫn một cách rõ ràng hơn về Clip Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ tiên tiến và phát triển nhất

    Chia Sẻ Link Download Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ miễn phí

    Quý khách đang tìm một số trong những Chia SẻLink Tải Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ Free.

    Giải đáp vướng mắc về Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ

    Nếu sau khi đọc nội dung bài viết Hệ tư tưởng tôn giáo nào có trong đời sống tinh thần của người Chăm và người Việt cổ vẫn chưa hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comment ở cuối bài để Admin lý giải và hướng dẫn lại nha
    #Hệ #tư #tưởng #tôn #giáo #nào #có #trong #đời #sống #tinh #thần #của #người #Chăm #và #người #Việt #cổ