Mẹo về Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ Mới Nhất

You đang tìm kiếm từ khóa Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ được Update vào lúc : 2022-09-23 16:00:34 . Với phương châm chia sẻ Thủ Thuật Hướng dẫn trong nội dung bài viết một cách Chi Tiết 2022. Nếu sau khi tìm hiểu thêm nội dung bài viết vẫn ko hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comments ở cuối bài để Tác giả lý giải và hướng dẫn lại nha.

Nội dung chính

    II. KIẾN THỨC CƠ BẢNIII. LIÊN HỆVideo liên quan

ÁO ĐÃ CŨ Áo rồi cũ, mỗi ngày thêm ngắn
Chỉ tuột rồi, sờn trắng cả vai
Làm trai đã đáng nên trai,
Phú Xuân chưa trãi, Đồng nai trước đó chưa từng? Mẹ vá áo biết từng chóng lớn
Già, kim đâm đau đớn cỡ nào
Đông này đất lạnh trời cao
Gió thổi bạc gió, mà sao ấm lòng! Hãy biết yêu những manh áo cũ
Thấm tình thương máu mủ mẹ cha
Nâng niu đường chỉ cho ta

Phong ba, nước xoáy vượt qua, nên người

Sửa lần cuối: 9/5/22

1. Thể loại

Thơ hai-cư là một trong những niềm tự hào của nền văn hoá Nhật Bản. Kết tinh những tinh hoa của văn hoá, văn học phương Đông và tinh thần Thiền tông, thơ hai-cư có một vẻ riêng rất độc lạ, đó là tính hàm súc và chiều sâu tư tưởng nhân sinh. Thơ hai-cư thanh thoát, thâm thúy và tinh xảo. Thơ hai-cư thường ngắn (khoảng chừng 17 âm tiết), mỗi bài có một tứ thơ nhất định, ghi lại một phong cảnh với vài sự vật rõ ràng, trong thuở nào điểm nhất định, để từ đó khơi gợi lên một xúc cảm hay suy tư thâm thúy nào đó.

2. Tác giả

Ma-su-ô Ba-sô (1644 – 1694) là một trong những nhà thơ nổi tiếng của Nhật Bản, người đã đưa thơ hai-cư lên trình độ tinh luyện về nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp và thâm thúy về giá trị nhân sinh. Ba-sô sinh ra ở I-ga trong một mái ấm gia đình võ sĩ thấp cấp. Ông từng đi nhiều nơi trên khắp nước Nhật để học tập và để sáng tác. Tác phẩm của Ba-sô thể hiện tình yêu thương thâm thúy riêng với con người. Tác phẩm tiêu biểu vượt trội : Ngày đông (1684), Đoản văn trong đãy (1688), Nẻo đường Đông Bắc (1689), áo tơi cho khỉ (1691), Bao đựng than (1694),…

Yô-sa Bu-son (1716 – 1783) sinh ra ở miền Ô-sa-ca, Nhật Bản, trong một mái ấm gia đình giàu sang. Ông để lại khoảng chừng ba nghìn bài thơ. Bu-son là nhà thơ và hoạ sĩ nổi tiếng Nhật Bản, một trong những môn đồ phát huy phong thái thơ hai-cư của Ba-sô. Thơ hai-cư của Bu-son giàu sắc tố, âm thanh ; ý hàm súc, ngắn gọn, trữ tình.

3. Tác phẩm

Chùm thơ thứ nhất (Ngữ văn 10) gồm tám bài, chùm thơ thứ hai gồm sáu bài (Ngữ văn 10 nâng cao) thể hiện những trạng thái tình cảm rất khác nhau của nhà thơ, trong số đó nổi trội là tình yêu thương riêng với con người, tình yêu riêng với quê nhà giang sơn.

4. Cách đọc

Do điểm lưu ý thơ hai-cư hàm súc, kiệm lời, lại chỉ gồm ba dòng, nên lúc đọc cần đọc chậm, ngắt giọng và chuyển mạch cảm xúc sau mỗi dòng thơ.

Tham khảo: Soạn bài Thơ Hai-kư của Ba-sô

II. KIẾN THỨC CƠ BẢN

A. Chùm thơ thứ nhất

Những nét vẽ trong trẻo bởi ngôn từ hàm súc ghi lại những dịch chuyển tinh xảo của vạn vật và những rung động thiêng liêng của tâm hồn nghệ sĩ đã tạo ra những bài thơ hai-cư xinh xắn, duyên dáng và thâm thúy. Đằng sau những bức tranh thuỷ mặc với những nét chấm phá, những hình ảnh rất đỗi bình dị của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường đời thường là những tư tưởng nhân sinh thâm thúy.

Nếu người phương Tây ưa hành vi, thích hướng ngoại thì người phương Đông lại thích lắng mình trong những suy tư. Triết học phương Tây thiên về lí giải xã hội, tự nhiên bằng tư duy, người phương Đông khi lí giải xã hội lại thiên về đời sống tâm linh. Cái thâm trầm kín kẽ của người phương Đông cùng với tư tưởng “thiên nhân hợp nhất”, “vạn vật hữu linh” đã thể hiện rất rõ ràng trong thơ hai-cư. Mỗi bài thơ hai-cư là kết quả của những khoảng chừng thời hạn ngắn thăng hoa của tâm hồn người nghệ sĩ phương Đông vốn rất nhạy cảm và có sự tương giao đặc biệt quan trọng với vạn vật thiên nhiên.

Luôn “lắng nghe tiếng đời lăn náo nức”, những nhà thơ hai-cư với “tai mở rộng và lòng sôi rạo rực” đã ghi lại những khoảng chừng thời hạn ngắn khan hiếm khi con người và vạn vật giao hoà bằng kĩ năng ngôn từ trác việt của tớ. Mỗi con người là một vũ trụ nhỏ bé nhưng vô cùng phức tạp với những trạng thái tình cảm và tâm trạng rất rất khác nhau. Đọc những bài hai-cư rất ngắn của Ba-sô, người đọc hoàn toàn có thể gặp ở đó thật nhiều trạng thái tình cảm của tớ, tình cảm với quê nhà, với mẹ, với đồng loại và với cả vạn vật thiên nhiên, cuộc sống.

1. Năm 20 tuổi, Ba-sô rời quê nhà lên Ki-ô-tô, kinh đô Nhật Bản thời ấy, để học văn học cổ xưa, thơ hai-cư và Thiền tông. Sau đó ông chuyển đến Ê-đô. Những năm cuối đời, để nuôi dưỡng cảm hứng thơ ca, nhà thơ đã đi chu du khắp giang sơn và sáng tác. Với tấm lòng luôn tha thiết với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường và tâm hồn nhạy cảm, sống ở đâu nhà thơ cũng luôn có thể có những tình cảm gắn bó với mảnh đất nền trống ấy. Và như nhà thơ Chế Lan Viên đã tổng kết :

Khi ta ở chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi đất bỗng hoá tâm hồn

và :

Tình yêu làm đất lạ hoá quê nhà

(Tiếng hát con tàu)

Nhà thơ Ba-sô sau hơn mười năm sống, học tập và lao động ở Ê-đô đã trở lại viếng thăm quê. Và khoảng chừng thời hạn ngắn tạm biệt kinh đô Ê-đô để về thăm quê nhà thơ đã có những xúc động rất chân thành. Giây phút ấy được ghi lại ở hai bài hai-cư xinh xắn, đầy trăn trở và suy tư :

Đất khách mười mùa sương

về thăm quê ngoảnh lại

Ê-đô là cố hương.

Vẫn là tứ thơ của bài Độ Tang Càn của Giả Đảo nhưng bài thơ của Ba-sô hàm súc hơn. Hai dòng đầu đề cập đến tình hình phát sinh cảm xúc, hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên rất rõ ràng : bước đi và ngoảnh lại. Về thăm quê sau nhiều năm xa cách, ai cũng đầy tâm trạng. Nhưng thông thường, người ta chỉ hướng tới nơi sẽ tới, nhất là nơi ấy lại là quê nhà sau bao ngày xa cách. Nhân vật trữ tình ở này cũng vậy. Niềm mong ước được trở về quê nhà đã thể hiện ở dòng thơ thứ nhất. Khi cất bước thăm quê, Ê-đô vẫn là đất khách. Trên đất khách nên nhớ và khao khát về thăm quê. Nhưng khi đã cất bước ra đi thì lại “ngoảnh lại”. Và “đất khách” thành “cố hương”. Ê-đô lại trở thành quê nhà, lại gắn bó máu thịt với những người ra đi.

Bài thơ đã thể hiện tấm lòng tha thiết với quê nhà, giang sơn của nhà thơ. Đồng thời nó đã và đang ghi lại được phút giây rất đỗi thiêng liêng trong mọi con người. Người ta chỉ hoàn toàn có thể nhận ra sự quý giá của một chiếc gì đó khi đã sắp mất đi. Con người chỉ thấy mình gắn bó với mảnh đất nền trống ấy khi mình phải cất bước ra đi, phải rời xa nó. Với thể loại hai-cư, Ba-sô đã thể hiện thành công xuất sắc và đúng chuẩn một trong thật nhiều những trạng thái tình cảm của con người. Từ “đất khách” mở đầu, từ “cố hương” kết thúc, vẫn chỉ một đối tượng người dùng, đã diễn tả và ghi lại được phút giây bừng ngộ chân lí của nhân vật trữ tình.

2. Tình cảm với quê nhà giang sơn, với những mảnh đất nền trống đã từng gắn bó còn được thể hiện ở bài thơ thứ hai :

Chim đỗ quyên hót

ở Kinh đô

mà nhớ Kinh đô.

Bài thơ được viết khi tác giả trở lại Ki-ô-tô sau nhiều năm phiêu bạt. Đây là cuộc gặp gỡ của những cố nhân. Một cuộc gặp gỡ đầy tâm trạng.

“Cảm thức thẩm mĩ của hai-cư, nhất là hai-cư của Ba-sô có những nét rất riêng, rất cao và tinh xảo… Hai-cư chỉ gợi chứ không tả”. Tứ thơ đơn thuần và giản dị nhưng thâm thúy. Âm thanh của tiếng chim đỗ quyên hót đã gợi tả sự yên bình của không khí. Hai-cư vốn tôn vinh cái vắng lặng, đơn sơ, hiu hắt, u huyền… bởi đó là không khí dễ gợi và dễ cảm nhận tâm trạng nhất. Dùng âm thanh để gợi tả sự yên bình là bút pháp nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp quen thuộc của thi ca cổ xưa phương Đông. Kinh đô vốn là chốn phồn hoa đô hội, vậy và lại nghe được âm thanh của tiếng đỗ quyên hót.

Không viết nhiều, chỉ một thứ âm thanh gợi một nỗi nhớ nhưng gợi mở bao nhiêu ý nghĩa. Đứng giữa kinh đô mà nhớ kinh đô. Đây là kinh đô ở hai thời gian rất khác nhau. Một kinh đô đồng hiện : kinh đô của quá khứ và kinh đô của hiện tại. Nỗi nhớ ở đấy là “niềm tiếc nuối” của nhà thơ. Gặp lại kinh đô hoang tàn của hiện tại, nhớ kinh đô xưa tươi đẹp. Cũng hoàn toàn có thể hiểu rằng, bài thơ thể hiện tình yêu tha thiết của nhà thơ riêng với giang sơn mà hiện thân của giang sơn là kinh đô. Tình cảm tha thiết ấy trào dâng trong tâm khi con người ngược thời hạn trở về với miền mong nhớ.

3. Tình cảm giữa con người riêng với con người là loại chảy bất tận của thi ca – trong số đó tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng, chân thành và bản năng nhất. Tình cảm thật của nhân vật trữ tình – tác giả riêng với mẹ thật sâu nặng và được thể hiện thật xúc động. Một hình ảnh choán ngợp cả bài thơ – hình ảnh người con khóc mẹ. Đây là tình hình thật của chính nhà thơ, trở về quê hương khi mẹ đã qua đời và hình ảnh của mẹ chỉ từ lại là một nắm tóc bạc. Mang trong tâm nỗi đau mất mẹ, cầm trên tay di vật của mẹ, đấy là hình ảnh người con :

READ:  Đọc hiểu bài Hồi trống Cổ Thành

Lệ trào nóng hổi

tan trên tay tóc mẹ

làn sương thu.

Nước mắt đớn đau chảy vào hoài niệm. Không ghi nhiều, chỉ một nét gợi mơ hồ và mờ ảo, bài thơ đã truyền tải được tình cảm yêu thương vô bờ của người con riêng với mẹ.

4. Tình yêu tha thiết của nhà thơ với con người, với vạn vật là một trong những mạch nguồn cảm hứng dồi dào của Ba-sô. Bài thơ này thể hiện tấm lòng nhân ái thâm thúy của ông :

Tiếng vượn hú não nề

hay tiếng trẻ bị bỏ rơi than khóc ?

gió ngày thu tái tê.

Tiếng hú của con vượn như xoáy vào nỗi niềm trắc ẩn. Nghe tiếng vượn hú, Ba-sô lại liên tưởng đến tiếng trẻ con. Ba câu thơ, hai cảnh ngộ (hồi ức và hiện tại) đan quyện và cộng hưởng. Dường như tiếng vượn kêu não nề trong gió cũng khiến lòng người tái tê. Thơ hai-cư là loại thơ kiệm lời, vì thế nhà thơ phải ghi nhận lựa chọn những hình ảnh và âm thanh quyến rũ nhất, hàm súc nhất. Bài thơ ngắn nhưng ý nghĩa lại rất thâm thúy, chứa đầy giá trị nhân sinh.

Bài thơ viết về cảnh ngộ thật thương tâm, cảnh ngộ của những đứa trẻ mồ côi bị cha mẹ bỏ rơi giữa dòng đời. Và nhà thơ đã lựa chọn một thứ âm thanh thật đặc biệt quan trọng, thứ âm thanh não nề và thương tâm. ý thơ lạ và độc lạ.

Tiếng vượn hú não nề

hay tiếng trẻ bị bỏ rơi than khóc ?

Âm thanh thứ nhất gợi không khí hoang vu, nặng nề. Âm thanh thứ hai gợi bao điều trắc ẩn. Tiếng trẻ tha thiết rên rỉ trong đơn độc, trong cảnh ngộ không nơi nương tựa. Bài thơ khắc hoạ một hình ảnh vô cùng xúc động, làm đau đớn trái tim người đọc. Âm thanh của tiếng vượn hú đã thê lương nhưng “tiếng trẻ bị bỏ rơi than khóc” còn thê lương, thảm thiết hơn nhiều. Nó khiến người đọc rơi nước mắt. Bao trùm cả bài thơ là âm thanh và không khí u trầm, buồn đau. Khí trời ngày thu tái tê càng làm cho bài thơ thêm phần ảm đạm. Bài thơ thể hiện niềm đồng cảm của nhà thơ riêng với những kiếp người xấu số. Liệu ai hoàn toàn có thể cầm lòng trước tiếng than khóc như vậy ? Bài thơ đã phần nào tái hiện một mảng hiện thực nước Nhật thời Ba-sô.

Không nói nhiều mà gợi rất sâu, gợi những tình cảm sâu thẳm nhất nơi đáy sâu tâm hồn con người là điểm lưu ý của thơ hai-cư. Và đấy là bài thơ tiêu biểu vượt trội.

5. Bài thơ này Ba-sô sáng tác khi du hành ngang qua một cánh rừng, ông thấy một chú khỉ nhỏ đang lạnh run lên trong lượng mưa ngày đông. Nhà thơ tưởng tượng thấy chú khỉ đang thầm ước có một chiếc áo tơi để che mưa, che lạnh.

Hình ảnh chú khỉ đơn độc trong bài thơ gợi lên hình ảnh người nông dân Nhật Bản, gợi hình ảnh những em bé nghèo đang rét co ro. Bài thơ thể hiện tình thương yêu thâm thúy của nhà thơ riêng với những kiếp người nghèo khổ. Chú khỉ đã được nhân hoá để nói về tâm ý và ước mơ của con người về một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường niềm sung sướng. Chỉ dùng một rõ ràng thật nhỏ nhưng nhà thơ đã nói được một yếu tố thật to, đó là khát vọng về một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tốt đẹp hơn.

Bài thơ đã khái quát hoá một yếu tố rất rộng và rất phổ cập của nhân sinh, đó là khao khát, là ước mơ. Con người luôn khao khát và ước mơ về một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường đủ đầy, niềm sung sướng hơn. Những ước mơ rất đỗi giản dị, như chú khỉ ước đã có được chiếc áo tơi trong lượng mưa đông. Chỉ một hình ảnh, một giải pháp tu từ nhân hoá mà nhà thơ đã nói lên điều mà bao nhiêu người đều muốn nói, đó là ước muốn có một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bình ổn, niềm sung sướng. Giữa những phút giây bộn bề của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, con người luôn hướng tới những điều tốt đẹp hơn. Và điều này làm cho xã hội loài người ngày càng tăng trưởng.

6. Bài thơ này miêu tả cảnh ngày xuân. Quanh hồ Bi-oa có trồng thật nhiều hoa anh đào. Mỗi khi gió thổi, cánh hoa anh đào lại rụng lả tả như mây. Cánh hoa hồng nhạt, mong manh rụng xuống mặt hồ làm cho mặt hồ gợn sóng. Cảnh tượng ấy thể hiện sự tương giao của những vật trong vũ trụ. Triết lí sâu xa nhưng lại được thể hiện bằng những hình tượng giản dị, nhẹ nhàng. Đó đó đó là cảm thức thẩm mĩ của bài thơ.

Chỉ với ba dòng thơ ngắn nhưng bài thơ đã tạo ra một bức hoạ thật sinh động. Vạn vật giao hoà, cánh hoa và sóng nước được kết phù thích hợp với nhau thật nhẹ nhàng và tinh xảo. Hoa đẹp, hồ nên thơ. Những cánh hoa mỏng dính manh hoà phù thích hợp với những con sóng gợn nhẹ trên mặt hồ. Một bức tranh thật thanh thoát. Triết lí nhân sinh của bài thơ nằm trong sự hoà hợp ấy. Mọi sự vật trong toàn thế giới này đều phải có một mối tương giao với nhau. Với ngôn từ giàu hình ảnh, nhà thơ đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thâm thúy sự hoà hợp rất triết học của tự nhiên.

7. Bài thơ Ra đời trong một lần Ba-sô leo lên núi đá để thăm chính điện chùa Riu-sa-ku-ji. Tiếng ve là thanh, đá là vật. Nhưng trong cảnh u tịch, vắng lặng của chiều tà, khi toàn bộ đều im ắng hết lại hoàn toàn có thể nghe được tiếng ve rền rĩ như nhiễm vào, như thấm vào đá. Liên hệ đó độc lạ, kì lạ mà không hề khoa trương.

Ngôn từ của bài thơ đậm đà chất hai-cư. Ngay dòng thơ mở đầu đã là cái không khí rất thâm trầm, rất phương Đông :

Vắng lặng u trầm

thấm sâu vào đá

tiếng ve ngâm.

Chỉ một câu với nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp hòn đảo trật tự cú pháp, nhà thơ đã nói lên được sự tương giao màu nhiệm giữa thiên thiên với vạn vật thiên nhiên. Và trên hết, để đã có được điều này phải có sự tương giao màu nhiệm giữa tâm hồn nhà thơ và vũ trụ nhân sinh. “Vắng lặng u trầm” là nhóm tính từ chỉ trạng thái của “tiếng ve ngâm thấm sâu vào đá”. Đảo trật tự cú pháp của câu thơ là một giải pháp nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp quan trọng của bài thơ. Thơ hai-cư tôn vinh tính chất hàm súc của ngôn từ. Vì thế những nhà thơ thường để ý quan tâm tạo ra những hình ảnh có sức gợi lớn. ở bài thơ này, chỉ việc một âm thanh của tiếng ve ngâm, tác giả đã gợi nên khung cảnh ngày hè. Nhưng đấy là ngày hè được cảm nhận bằng những giác quan của một con người thâm trầm. Người ngắm cảnh như nghiêng mình trước buổi chiều yên ắng để lắng nghe, để chiêm nghiệm, để hoà hợp tâm hồn mình cùng những biến thái, những hoạt động và sinh hoạt giải trí rất tinh vi của tự nhiên. Vốn ưa cái thâm trầm, những nhà thơ hai-cư thường tạo ra chất thâm trầm cho thơ của tớ. Thâm trầm vốn là bản chất của vũ trụ. Rất nhẹ nhàng nhưng có một sức tác động mạnh mẽ và tự tin, mọi vật tồn tại trong toàn thế giới này đều lặng lẽ hoà phù thích hợp với nhau, tạo ra sự bền vững cho toàn thế giới.

8. Bài thơ này viết ở Ô-sa-ka (năm 1694). Đây là bài thơ từ thế của Ba-sô. Trước đó, ông đã thấy mình yếu lắm rồi, như một cánh chim sắp sửa bay khuất vào chân trời vô tận.

Nằm bệnh giữa cuộc lãng du

mộng hồn còn phiêu bạt

những cánh đồng hoang vu.

Cuộc đời Ba-sô là cuộc sống thư thả phiêu bồng, lãng du. Vì thế trong cả những lúc sắp từ giã cõi đời, ông vẫn còn đấy lưu luyến lắm, vẫn còn đấy muốn tiếp tục cuộc đi – đi bằng hồn mình. Và ta lại như thấy hồn Ba-sô thư thả trên khắp những cánh đồng hoang vu. Vẫn tha thiết, ước mong được đi đến mọi miền của quê nhà để được ngắm nhìn và thưởng thức, được tìm hiểu và chiêm nghiệm cuộc sống. Thế nhưng bệnh tật đã buộc nhà thơ phải ở một chỗ. Thân xác phải ở một nơi nhưng tâm hồn vẫn phiêu bồng với những ước mơ thật to. Khát vọng được sống luôn đốt cháy tâm can và tấm lòng yêu đời, tha thiết sống của thi nhân đã được thể hiện trọn vẹn, nồng nàn trong một câu thơ đầy trăn trở, khao khát.

Tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường là tình yêu quê nhà giang sơn, tình yêu con người và đó là giá trị nhân sinh trong thơ của Ba-sô. Thơ hai-cư của Ba-sô súc tích, giàu hình ảnh nên tạo nên những ấn tượng khó phai trong tâm người đọc. Chỉ một hình ảnh đơn thuần và giản dị của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường nhưng tiềm ẩn những ý nghĩa nhân sinh thâm thúy, thơ hai-cư yên cầu người đọc phải đến với nó không riêng gì có bằng trái tim, khối óc mà bằng cả trí tưởng tượng và cả trực giác của người biết cảm thụ nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp.

READ:  Soạn bài Khái quát lịch sử tiếng Việt

B. Chùm thơ thứ hai

1. Đọc bài thơ, hoàn toàn có thể thấy : ý thơ hai-cư không thể hiện trên mặt phẳng câu chữ mà người đọc phải tự cảm nhận và lý giải.

Trên cành khô

chim quạ đậu

chiều thu

“Cành khô”, “chim quạ” là những nét chấm phá thuỷ mặc để gợi tả một “chiều thu” u buồn sâu thẳm, vắng lặng đến cô tịch. Không có một chiếc tâm tĩnh, trong sáng và tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, thiết tha với vạn vật thiên nhiên, tạo vật sẽ không còn thể kết đọng được những hình ảnh đẹp tươi, quyến rũ đến thế. Đọc bài thơ, mới hiểu thế nào là chất sa-bi đơn sơ, thanh nhã, cô liêu, trầm lắng, u buồn, nhưng không chán chường hay bi luỵ, oán đời.

2. Bài thơ :

Hoa đào như áng mây xa

chuông đền U-ê-nô vang vọng

hay đền A-sa-cư-sa

Hình ảnh hoa đào tượng trưng cho ngày xuân. Hoa đào nở rộ kết thành những mảng sắc hồng nhạt, nhẹ nhàng, thanh thoát như áng mây xa. Tiếng chuông vang vọng báo hiệu hoàng hôn đến, nó vang vọng và mơ hồ tạo cảm hứng bâng khuâng, chay tịnh thú vị. Tiếng chuông vô định hoà cùng sắc hoa đào mây xa tạo ra ấn tượng về cái nhạt, cái không.

3. Bài thơ :

Cây chuối trong gió thu

tiếng mưa rơi tí tách vào chậu

ta nghe tiếng đêm

Thực ra, không còn tiếng đêm mà chỉ có tiếng của tạo vật vọng trong đêm. Tiếng đêm được gợi tả từ tiếng gió thu (nói Cây chuối trong gió thu là muốn gợi tả tiếng gió thu hay là để sẵn sàng sẵn sàng cho việc rơi của giọt mưa vào chậu ? !), tiếng mưa rơi tí tách vào chậu. Phải ở trạng thái cực tĩnh, thính giác cực nhạy và một tâm trạng u buồn, một sắc u buồn rất trong thì mới hoàn toàn có thể cảm nhận tiếng đêm như vậy.

4. Bài thơ :

Gần xa đâu đây

nghe tiếng thác chảy

lá non tràn trề

Thác chảy – hình tượng cho việc vận động liên tục, biểu lộ của một toàn thế giới vận động mà những yếu tố trong nó thay đổi không ngừng nghỉ, trong lúc hình thức bên phía ngoài không thay đổi. Lá non tràn trề nghĩa là yếu tố sống đang vận động sinh sôi. Tiếng thác chảy hay là âm thanh của quy trình sinh sôi tươi mới, không ngừng nghỉ ấy !

5. Bài thơ :

Dưới mưa xuân lất phất

áo tơi và ô

cùng đi

“áo tơi và ô” thực ra là hình ảnh nhắc gợi về con người trong bức tranh xuân. Chỉ thấy áo tơi và ô, không thấy con người, vậy con người đâu ? Con người đang hoà vào xuân, cùng đi với ngày xuân, trong mưa xuân lất phất. Những con người đang “tàng hình” vào xuân.

6. Bài thơ :

Hoa xuân nở tràn

bên lầu du nữ

shopping đai sống lưng

Hoa xuân tưng bừng tạo ra sắc xuân ngự trị khắp nơi nơi, thúc giục lòng người. Chỉ với nét chấm phá về độ tràn ngợp của hoa xuân và nụ cười của những cô nàng, cũng đủ thấy con người và vạn vật thiên nhiên đang làm ra thần thái bức tranh xuân sáng tươi, giàu sức sống.

Thơ hai-cư với thơ tuyệt cú Trung Quốc thân thiện với nhau ở tính ngắn gọn, cô đọng, hàm súc của hình ảnh thơ. Bút pháp chấm phá thuỷ mặc, lấy có tả không, lấy không tả có, vô thanh thắng hữu thanh,… của thơ Đường, nhất là ở thơ tuyệt cú, cũng khá được sử dụng trong thơ hai-cư. Tất nhiên, tính chất cực ngắn cộng với cách thể hiện, sự rung động nhạy cảm đậm màu Nhật Bản sẽ làm những thủ pháp này tạo ra nguyên tắc thẩm mĩ riêng trong thơ hai-cư. Gần gũi, hoà hợp thậm chí còn đến mức “tuyệt đối” đến vô cực là điểm lưu ý hay thấy về quan hệ giữa vạn vật thiên nhiên và con người trong những bài thơ của Ba-sô và Bu-son. Nhật Bản là một giang sơn có trạng thái vạn vật thiên nhiên luôn thay đổi. Đặc điểm này còn có ảnh hưởng rất rộng đến khí chất, cảm quan và tình cảm của người Nhật. Người Nhật tin vào quan hệ đặc biệt quan trọng giữa con người với vạn vật thiên nhiên ; họ sống chan hoà với vạn vật thiên nhiên, cây cối, hấp thụ sức sống, sinh khí chan chứa trong chúng.

III. LIÊN HỆ

Bên dòng Đạ Dâng hoang dại ngồi viết thơ xuân. Tiếng rì rầm chảy quanh những ngọn đồi không tên của làng Sê-nhắc im lìm. Mặt trời trốn đâu mất ở phía sau cái lạnh vào mùa. Sương mù như chiếc áo khoác, phủ lên ruộng vườn một white color bàng hoàng của sớm mai. Tôi chợt nhớ đến ngày xuân trong thơ Ba-sô :

Mùa xuân đến rồi

vô danh ngọn đồi ấy

sáng nay khoác áo sương mù

Quả thật, hơi xuân đã chạm vào vạn vật thiên nhiên, chạm vào niềm bất tri da diết, chạm vào hồn tôi chút tri ngộ thư thả. Lòng nao nao hồi vọng :

Ngày đầu xuân

sao mà tôi nhớ

chiều thu đơn độc

Có phải có một chút ít thu đã vượt qua đêm đông đến tiềm hiện trong thời gian ngày xuân ? Chất hai-cư trầm lặng đến suy tư đã khắc hoạ được hồn vía của giao cảm mùa. Chính vì thế mà trong cái chớm rét cũng chớm hiện một làn hương :

Cây hoa nào

mà ta chưa chắc như đinh

gửi lại một làn hương

Thật bất thần, trong khí tiết xung hàn của ngày đông, Ba-sô đã cho toàn bộ chúng ta nhận ra sự đồng điệu của vạn vật thiên nhiên và con người khi đạt tới cái tâm hư không và trong lặng. Ví dụ như ngày xuân kia là một phần bản thể của vũ trụ, xoay chuyển và hình thành :

Thế rồi từ từ

ngày xuân thành tựu

với trăng và hoa

Và toàn bộ chúng ta hãy lắng nghe :

Tiếng chuông chùa tan

hương hoa đào buổi tối

như còn ngân vang

Tôi kính cẩn cúi xuống trước những bài hai-cư của Ba-sô, nghe một niềm tịch lặng dâng lên, link sự huyền nhiệm của tâm hồn bát ngát. Tâm hồn ấy đó đó là âm thanh lắng mọi âm thanh có hiệu suất rũ bỏ ưu phiền trần tục :

Trên bình nguyên

chim vân tước hót

xa mọi ưu phiền

Ôi ! Tiếng vân tước vĩ đại mở ra một vạn vật thiên nhiên tuyệt bút trong thơ Ba-sô “Một con người đã sống và dạy toàn bộ chúng ta sống bằng chính vì sự sống…” (Lời của Blyth).

Thuở đó, một thương gia giàu sang ngưỡng mộ Ba-sô, đã xây cho thi hào một ngôi nhà bên dòng sông Sumida. Bên nhà có một cây chuối do học trò trồng. ở Nhật, cây chuối không còn trái. Người Nhật gọi nó là Ba tiêu. Ba tiêu đó đó là Ba-sô. Từ đó bút hiệu Cây Chuối đã mãi mãi đi vào lịch sử văn học của toàn thế giới.

Năm 37 tuổi, Ba-sô viết bài thơ về con quạ :

Trên tiều tuỵ cành

bóng quạ

rũ chiều thu

Bài thơ hai-cư đơn sơ đến cực độ mà cũng sâu thẳm tột cùng. Bóng quạ giữa chiều thu đơn độc vô biên ấy đã mê hoặc ta vào toàn thế giới u huyền. Sự mênh mông cô tịch của hoàng hôn và cái bóng quạ đen nhỏ ấy đã đậu vào cái vĩnh cửu của vô thường !

Với bài thơ con quạ, Ba-sô đã thật sự lên đường.

Con đường của Ba-sô dẫn thi hào đến những cuộc hành hương bất tận trên giang sơn Phù Tang. Ba-sô sống rất đơn sơ và hoà điệu với vạn vật thiên nhiên để tìm ra một con phố khác : con phố đi vào cõi thâm áo !

Vì vậy đã ba thế kỉ trôi qua, thơ Ba-sô vẫn còn đấy là một hiện tại, một hiện tại vĩnh cửu của thơ.

Ba-sô cũng như Nguyễn Du, đều là tiêu biểu vượt trội cho thơ ca của dân tộc bản địa mình. Ba-sô mất tại Ô-sa-ka ngày 12 – 10 – 1694, được chôn cất trong ngôi đền gần Vô danh am ở Otsu, nhìn xuống hồ Bi-oa mà thi sĩ hằng yêu mến :

Người chèo thuyền

ống điếu ngậm trong miệng

gió ngày xuân lên

Ôi ! ngọn gió ngày xuân thổi xuyên qua mọi thời đại, thổi vào hồn tôi một thoáng ấm áp bâng khuâng trong thơ xuân của người thi sĩ vĩ đại.

Còn đây :

Ta khóc

ngày xuân ra đi

cùng với những người dân Omi

Cảm giác than tiếc ngày xuân ngự trị trên muôn loài, bài thơ lững lờ như con nước không một giọt thừa ; ngôn ngoại hành tàng đi biền biệt cốt nói lên cảm thức thời hạn, cảm thức tâm linh mà người tiêu dùng thiền quán đã có được.

Vậy đó, Ba-sô sống trong mối tương hoà thật sự với vạn vật thiên nhiên. Và ngày xuân biểu lộ trong thơ ông mãi mãi bất tận.

(Theo Nguyễn Tuấn Nhã, Kiến thức ngày này, xuân 2004)

Tải thêm tài liệu liên quan đến nội dung bài viết Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ

Reply
5
0
Chia sẻ

4448

Video Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ ?

Bạn vừa tìm hiểu thêm nội dung bài viết Với Một số hướng dẫn một cách rõ ràng hơn về Clip Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ tiên tiến và phát triển nhất

Share Link Download Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ miễn phí

Bạn đang tìm một số trong những Chia Sẻ Link Cập nhật Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ miễn phí.

Thảo Luận vướng mắc về Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ

Nếu sau khi đọc nội dung bài viết Hai hình ảnh thân thương trong bài thơ áo cũ vẫn chưa hiểu thì hoàn toàn có thể lại Comments ở cuối bài để Ad lý giải và hướng dẫn lại nha
#Hai #hình #ảnh #thân #thương #trong #bài #thơ #áo #cũ